Abone Ol

Eksozomlar: Hücrelerin sosyal medyası

P. Neslihan Taşlı, PhD

P. Neslihan Taşlı, PhD

Eksozom, Kök Hücre ve Doku Mühendisi

Yazıyı Paylaş

Merhaba değerli okuyucular! Sizi, son yıllarda bilimsel camianın odak noktalarından biri olan “eksozomlar” ile tanıştırmak istiyorum. Aslında sadece bilim dünyasında değil de televizyonlardaki sabah programlarında dahi yankı uyandırmış olan milyonlarca nano kesecikten oluşan eksozomlar…

Bu küçük yapılar, adeta hücrelerin sosyal medyası gibi davranıyor, hücrelerin birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayarak vücudumuzun sırlarını paylaşıyor. “Özellikle hücre dışı vezikülleri çalışan bir bilim insanı olarak eksozomları hücrelerin sosyal medyası olarak adlandırıyorum.” Evet, bu küçük yapılar gerçekten de hücrelerin birbirleriyle iletişim kurdukları, bilgi alışverişi yaptıkları bir platform gibi çalışıyor. Peki, nedir bu herkesin ilgisini çeken eksozom?

 

Nedir?

Teknik tanıma gelecek olursak; Eksozomlar, hücreler arasında taşıma görevi gören nano boyutlu biyo-keseciklerdir. Bu kesecikler, özellikle hücrelerin birbirleriyle haberleşmesini sağlar ve genetik materyal, proteinler ve diğer moleküllerin transferine aracılık eder. Bu yolla, hücreler arasında bilgi alışverişi yapılır ve vücut, bir organizma olarak daha iyi çalışır. Eksozomlar, bu sosyal medya ağında haberleşen hücrelerin iletişim dili gibidir.

Eksozomlar, diğer hücreler arası veziküllerden farklı olarak vücudun çeşitli sıvılarından elde edilebilir ve hemen her canlı organizmadan izole edilebilir. Bu, onları özellikle çeşitli bilimsel çalışmalarda kullanışlı kılar.

Geçmişte kullanılan izolasyon, görüntüleme ve karakterizasyon yöntemlerinin yetersizliği, eksozomların neden son yıllarda daha fazla ilgi gördüğünün temel sebeplerinden biridir. Bilim dünyası, bu küçük yapıların gizemini çözmek ve daha iyi anlamak için yoğun bir çaba harcamaktadır.

Rejeneratif tıp başta olmak üzere birçok alanda kullanılan eksozomlar, hastalıkların tedavisi ve tanısı, gen ve ilaç taşıyıcı sistemleri olarak kullanım ve hücre davranışlarının anlaşılması gibi birçok bilimsel soru işaretinin aydınlanmasına hizmet eder. Eksozom çalışmalarındaki artış, onların doğasını daha iyi anladıkça ve biyolojik sistemlere uyumlu oldukça, kullanım alanlarının genişlediği bir dönemi işaret eder. Her ne kadar eksozomun kaynakladığı hücre çeşidine bağlı olarak etiksel sorunlar ortaya çıksa da kök hücre kaynaklı eksozomlar özellikle kozmetikte kullanım için umut vadeder.

Tıp, mezoterapi ve kozmetik dünyasında etkili

Şimdi, gelin eksozomların tıp, mezoterapi ve kozmetikte kullanımının bazı avantajlarına göz atalım.

Hücresel iletişim ve onarıcılık: Eksozomlar, hücreler arasında etkileşimi sağlayarak hasarlı dokuların onarılmasına destek olabilir. Bu yapılar, sağlıklı hücrelerle iletişim kurarak hasarlı bölgelerdeki yenilenme sürecini hızlandırabilir.

Tedavi amaçlı kullanım: Eksozomlar, hastalıkların tedavisinde genellikle ilaç ve gen taşıyıcı sistemleri olarak kullanılabilir. Özellikle rejeneratif tıp alanında, hastalıkların tedavisinde umut vaat ederler.

Biyoaktif moleküllerin taşınması: Bu küçük yapılar, içerdikleri genetik materyal, proteinler ve diğer moleküller aracılığıyla hücresel fonksiyonları modüle edebilir ve biyoaktif bileşenlerin taşınmasını sağlayarak hücreler arası iletişimi düzenler.

Kozmetik uygulamalarda etkinlik: Eksozomların cilt beyazlatma, kırışıklık giderme ve sarkmaları önleme gibi kozmetik kullanımları vardır. Mezenkimal kök hücre kaynaklı eksozomlar, özellikle cilt gençleştirmede ve yenilemede kullanılabilir.

Hücresel gençleştirme ve anti-aging etkisi: Eksozomlar, hücre yenilenmesini tetikleyerek hücresel yaşlanmayı azaltabilir ve anti-aging özelliklere sahip olabilirler. Bu yapılar, hücreler arası etkileşim yoluyla gençleştirici etkilere sahip olabilirler.

 

Son olarak, bu mucizevi yapıların taşıdıkları mesajlardaki sırların hala çözülmeye devam edildiği ve gelecekteki kullanımlarının oldukça umut vadettiği bir “hücreleri anlama kılavuzu” tanımıyla yazımızı noktalayalım: Bu küçük kesecikler, bilimin gizemli dünyasında hala pek çok soru işareti barındırsa da şimdiye kadar keşfedilen potansiyelleriyle geleceğin bilim dünyasına ışık tutuyorlar.

 

Referanslar:

Chaudhary, S., Madan, A., Bhunia, B., & Arora, D. (2023). Isolation, Characterization, and Detailed History of Exosomes Derived from Stem Cells and their Epigenetic Biology. In Applications of Stem Cells and derived Exosomes in Neurodegenerative Disorders (pp. 139-168). Singapore: Springer Nature Singapore.

Bazzan, E., Tinè, M., Casara, A., Biondini, D., Semenzato, U., Cocconcelli, E., … & Cosio, M. G. (2021). Critical review of the evolution of extracellular vesicles’ knowledge: From 1946 to today. International Journal of Molecular Sciences22(12), 6417.

Zhang, Y., Bi, J., Huang, J., Tang, Y., Du, S., & Li, P. (2020). Exosome: a review of its classification, isolation techniques, storage, diagnostic and targeted therapy applications. International journal of nanomedicine, 6917-6934.

Zocchi, M. L., Vindigni, V., Pagani, A., Pirro, O., Conti, G., Sbarbati, A., & Bassetto, F. (2019). Regulatory, ethical, and technical considerations on regenerative technologies and adipose-derived mesenchymal stem cells. European Journal of Plastic Surgery42, 531-548.

Wan, R., Hussain, A., Behfar, A., Moran, S. L., & Zhao, C. (2022). The therapeutic potential of exosomes in soft tissue repair and regeneration. International journal of molecular sciences23(7), 3869.

Rezabakhsh, A., Sokullu, E., & Rahbarghazi, R. (2021). Applications, challenges and prospects of mesenchymal stem cell exosomes in regenerative medicine. Stem Cell Research & Therapy12, 1-8.

Simeone, P., Bologna, G., Lanuti, P., Pierdomenico, L., Guagnano, M. T., Pieragostino, D., … & Mariani-Costantini, R. (2020). Extracellular vesicles as signaling mediators and disease biomarkers across biological barriers. International journal of molecular sciences21(7), 2514.

Kee, L. T., Ng, C. Y., Al-Masawa, M. E., Foo, J. B., How, C. W., Ng, M. H., & Law, J. X. (2022). Extracellular vesicles in facial aesthetics: A review. International Journal of Molecular Sciences23(12), 6742.

Wu, J. Y., Wu, S. N., Zhang, L. P., Zhao, X. S., Li, Y., Yang, Q. Y., … & Zhu, N. W. (2022). Stem cell-derived exosomes: a new method for reversing skin aging. Tissue Engineering and Regenerative Medicine19(5), 961-968.

Yazıyı Paylaş

Okumaya devam et…

Çok yönlü bir element; hidrojen!

Hücrelerin gençleşmesini destekleyen hidrojen aynı zamanda, DNA’yı onarıyor, enerji üretimini artırıyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Sağlıklı ve daha genç bir yaşamın anahtarını sunan bu küçük ama büyük etkiye sahip element radarımızda!

Devamını oku »

Yasal Uyarı
Web sitemizdeki bilgiler ve beyanlar kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik işlemlerinizi doktorunuza danışınız. İçeriklerde EMC Medya Yayıncılık Ticaret Ltd. Şti.’nin, araştırmacılarının, danışmanlarının ve yazarların / bilim insanlarının hazırladığı bilimsel çalışmalar ve kamuya açık yayınlardan derlemelerle elde edilen veriler, yalnızca bilgilendirme amacıyla paylaşılmaktadır. Metinlerimizde tanı yahut tedaviye ilişkin sağlık beyanları yer almamaktadır.

Longevilab'e Abone Ol

Haber bültenimize abone olun ve güncel kalın.