Abone Ol

Hormonlar: Vücudumuzun zaman makineleri

P. Neslihan Taşlı, PhD

P. Neslihan Taşlı, PhD

Eksozom, Kök Hücre ve Doku Mühendisi

Yazıyı Paylaş

Nasılsınız? Biyolojik saatleriniz güzelce ayarlanmış mı? Şimdi biraz sirkadyen ritim ve hormonlar üzerine konuşalım.

Sirkadyen ritim, vücudumuzun biyolojik saatidir. Günlük aktivitelerimizi, uykumuzu, hatta vücut sıcaklığımızı düzenleyen bu ritim, pek çok biyolojik olayımızı koordine eder. Ve bu ritmi düzenleyen kahramanlar hormonlardır!

Melatonin: Geceleyin salgılanan bir hormondur ve vücudumuzun uyku düzenini kontrol eder. Hava kararmaya başlayınca gözlerimizdeki ışık sensörleri, beyne “Gün batıyor, hazırlık zamanı!” sinyalini gönderir. Bu da beyinde küçücük pineal gland denilen bir bölgeden melatonin salınımını tetikler. Bu hormon, uyku öncesi rahatlama ve vücudun uykuya geçişini hazırlama görevine sahiptir.

Kortizol: Sabahın erken saatlerinde, genellikle uyandıktan sonra yüksek düzeylerde salgılanır. Bu, vücudunuzun güne hazırlanmasını sağlar. Bu hormonun salgılanma zamanı doğal bir alarm gibidir ve vücudu harekete geçirir.

GABA: Sinir sistemi aktivitelerini düzenler ve sakinleştirici bir etkiye sahiptir. Stresi azaltır, sirkadyen ritmin sağlıklı bir şekilde işlemesine yardımcı olur.

Adrenalin ve noradrenalin: Genellikle stres anlarında veya heyecanlanma durumlarında devreye girer. Vücut aniden tehlike algıladığında, adrenal bezler bu hormonları salgılar. Bu durumda kalp atışları hızlanır, kan basıncı artar ve vücut hızlı bir enerji patlaması yaşar.
Serotonin: Gün boyunca salgılanabilir, ancak bu salgılanma genellikle gün ışığına maruz kaldığımızda daha yüksek seviyelerde olur. Güneş ışığı, beyinde serotonin seviyelerini artırır. Bu hormon, ruh halimizi dengelemede, iştah kontrolünde ve uyku düzeninin oluşturulmasında etkilidir.

Dopamin: Motivasyon ve ödül hormonudur. Motivasyonumuzu artırır, zindelik hissiyatını yükseltir ve hedeflerimize odaklanmamızı sağlar. Vücut saatinin çalışmasına da katkı sağlar.

Biyolojik saat…  

Tüm bu hormonların salgılandığı zaman, genellikle vücudumuzun ihtiyaçlarına göre ayarlanmıştır. Günlük rutinlerimiz, çevresel faktörler ve vücudumuzdaki biyolojik saat, bu hormonların dengeli bir şekilde salgılanmasını sağlar. Bu da vücudumuzun işleyişini düzenler ve sağlıklı bir yaşam sürmemize yardımcı olur.

Tabii ki, zaman zaman sirkadyen ritmin ahengi bozulabilir. Özellikle geç saatlere kadar çalışmak veya farklı zaman dilimlerine seyahat etmek, sirkadyen ritmi alt üst edebilir. Bu da uykusuzluk veya konsantrasyon eksikliği gibi sorunlara yol açabilir.

Neyse ki, bu sorunu düzeltebiliriz! Düzenli uyku alışkanlıkları, egzersiz ve gün içinde ışığa maruz kalma, vücut saatimizi düzenlemek için oldukça önemlidir. Böylece daha enerjik, odaklı ve canlı hissedebiliriz.

Sonuç olarak, sirkadyen ritim ve hormonlar birlikte vücudumuzun saatinin ayarlanmasında büyük bir rol oynarlar. Bu biyolojik saat, hayatımızın birçok yönünü düzenler ve her günü planlamamıza yardımcı olur. Günlük yaşamımızda bu ritmi daha iyi anlamak, daha sağlıklı ve dengeli bir yaşam sürmemize katkı sağlar. Bu konular gerçekten ilginç, değil mi?

 

Kaynakça

  1. Pandi-Perumal, S. R., Cardinali, D. P., Zaki, N. F., Karthikeyan, R., Spence, D. W., Reiter, R. J., & Brown, G. M. (2022). Timing is everything: Circadian rhythms and their role in the control of sleep. Frontiers in neuroendocrinology66, 100978.
  2. Sinha, K. (2023). Quantum Sleep Science: A step-by-step system to optimize your sleep increase focus and live energetically. Shashwat Publication.
  3. Ai, T., Gillath, O., & Karantzas, G. C. (2020). The dual function model of attachment security priming: Theoretical framework and empirical evidence. International Journal of Environmental Research and Public Health17(21), 8093.
  4. He, B., Chen, Y., Yu, S., Hao, Y., Wang, F., & Qu, L. (2022). Food plant extracts for sleep-related skin health: mechanisms and prospects. Food Bioscience, 101951.
  5. Madazimova, K. T., Mambetalina, A. S., & Isatayeva, B. B. (2023). Stress as a psychological phenomenon.
  6. Suarez-Trujillo, A., Hoang, N., Robinson, L., McCabe, C. J., Conklin, D., Minor, R. C., … & Casey, T. M. (2022). Effect of circadian system disruption on the concentration and daily oscillations of cortisol, progesterone, melatonin, serotonin, growth hormone, and core body temperature in periparturient dairy cattle. Journal of Dairy Science105(3), 2651-2668.
  7. Rowe, M. (2022). The Vitality Mark: Your prescription for feeling energised, invigorated, enthusiastic and optimistic each day. Gill & Macmillan Ltd.  

Yazıyı Paylaş

Okumaya devam et…

Çok yönlü bir element; hidrojen!

Hücrelerin gençleşmesini destekleyen hidrojen aynı zamanda, DNA’yı onarıyor, enerji üretimini artırıyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Sağlıklı ve daha genç bir yaşamın anahtarını sunan bu küçük ama büyük etkiye sahip element radarımızda!

Devamını oku »

Yasal Uyarı
Web sitemizdeki bilgiler ve beyanlar kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik işlemlerinizi doktorunuza danışınız. İçeriklerde EMC Medya Yayıncılık Ticaret Ltd. Şti.’nin, araştırmacılarının, danışmanlarının ve yazarların / bilim insanlarının hazırladığı bilimsel çalışmalar ve kamuya açık yayınlardan derlemelerle elde edilen veriler, yalnızca bilgilendirme amacıyla paylaşılmaktadır. Metinlerimizde tanı yahut tedaviye ilişkin sağlık beyanları yer almamaktadır.

Longevilab'e Abone Ol

Haber bültenimize abone olun ve güncel kalın.